
İnfertilite Tetkikleri :
Erkek faktörü : Kolay, ucuz, zahmetsiz
olması ve kısa zamanda sonuç alınması nedeniyle çoğu kez ilk
istenen tetkik spermiogramdır. Üç günlük bir cinsel perhizi
takiben yapılır.
Normal spermiogram
parametreleri aşağıdaki gibidir.
| Volüm | :2 ml ve daha üstü |
| Sayı | :20 milyon ve daha üstü |
| Motilite | :% 50 veya daha fazlası motil olmalı |
| Normal morfoloji | :% 50 veya üstü |
Bu değerlerden biri veya birkaçı normal
değerlerin altında olursa tetkiki tekrar etmek gerekir.. İkinci
tetkik de normal çıkmazsa ürolojik konsültasyon istemek uygun
olur.
![]() |
![]() |
|
Resim:6- Normal bir sperm |
Resim :7 – Anormal yapılı sperm görünümleri |
Kadında infertilite tetkikleri :
Aşağıdaki faktörler kadında infertiliteye sebep
olabilecek en önemli faktörlerdir. İnfertilite nedeninin tespit
edilmesi için bunların tetkik edilmesi lazımdır. Bunlar :
1- Ovulatuar faktör (ovulasyon=yumurtlama olup olmadığı),
2- Tuba-peritoneal faktör,
3- Uterin-endometrial faktör,
Ovulatuar faktör tetkiki :
İnfertilite etyolojisindeki en önemli nedenlerden biri ovulasyon
bozukluklarıdır.Kadın infertilitesinde %30-40 oranında rol
oynar. Ovulasyonun olup olmadığının araştırılması infertilitenin
kardinal tetkiklerinden biridir. Ovulasyon olup ,olmadığının
araştırılmasında engüvenilir tetkikler şunlardır:
- a) Adetin ilk
günlerinden itibaren peryodik aralarla (2-3 gün) ultrasonla
yumurtalıkların muayenesi.
- b) Adetin 21.nci günü kanda progesteron hormonuna
bakılması,
- c) Adetin 27-28 inci günü endometriumdan alınacak küçük
bir parcanın histopatolojik tetkiki. Bu son metot invaziv bir
girişim olduğu için en az kullanılan metotdur.
Tuba-peritoneal faktör :
İnfertilite etyolojisinde %40 oranında rol oynamaktadır. Bazı
yazarlar tubal ve peritoneal patolojilerin ayrı, ayrı
incelenmesinden ziyade bu iki konunun aynı başlık altında
incelenmesinin daha doğru olduğunu belirtmektedir.Bunların her
ikisinin de etyolojisinde rol oynayan üç önemli faktörden sadece
birisi müşterektir. Müşterek olan bu faktör pelvis enfeksiyon
hastalığıdır. Peritoneal faktör deyimiyle fallop tüpleri, uterus,
overler, barsaklar, omentum ve diğer peritoneal yüzeyler
arasındaki yapışıklıklar anlaşılır . Bu yapışıklıklar tuba
fonksiyonunu, tuba ile over ilişkisini bozabilir.Pelvik adezyon
denen bu patolojinin etyolojisinde rol oynayan en önemli üç
faktörden birisi operasyon esnasındaki peritoneal yüzey travması
diğeri ise enfeksiyondur. Üçüncü faktör ise endometriosisdir.
Endometriosis hem pelvik adezyonlara yol açarak hem de
adezyondan bağımsız olarak infertilite etyolojisinde rol
oynayabilir.Bu konuda daha geniş bilgi endometriosis başlığı
altında verilmiştir.
|
Resim :8- Endometriosis nedeniyle tüpler ve etraf dokular arasında oluşmuş yapışıklıklar |
Uterusa ait patolojiler : Uterus boşluğunda (kavitesinde) doğuştan veya sonradan meydana gelen bir patolojinin olup olmadığına mutlaka bakılması gerekir. Bunun için ilk etapta histerosalpingiografi ( rahim filmi) çektirilmesi gerekir. Bunda bariz veya şüpheli bir patoloji ile karşılaşılırsa histeroskopi yapmak gerekir.
![]() |
![]() |
| Resim :9- Normal bir uterus kavitesi | Resim :10- Doğuştan anormal bir uterus kavitesi |
İnfertilite etyolojisini öğrenmeye yönelik
tetkikler bittikten sonra % 88-90 oranında etyolojik neden veya
nedenler anlaşılır, %10-12 olguda ise bütün tetkikler normal
çıkabilir. Bu guruba izah edilemeyen infertilite grubu denir.
Gebe kalamama nedeni anlaşıldıktan sonra bu nedeni ortadan
kaldırmaya yönelik tedavi planlanır.
Bu aşamada etyolojik neden , yapılması gereken tedavi ve
tedavideki başarı oranı hakkında hastaya mutlaka bilgi
verilmelidir.
Etyolojik neden, o nedene karşı yapılan en uygun tedavi,
hastanın yaşı ve infertilite süresi hastanın gebe kalabilme
şansını (oranını) tayin eden en önemli faktörlerdir.